Methyleenblauw en Alzheimer: wat tien jaar studies wel en niet lieten zien
Een verwante vorm van methyleenblauw is bij duizenden mensen met Alzheimer getest. De uitkomsten, de discussie erover en wat het voor jou betekent.

Blue Magic: methyleenblauw 1%, getest op zware metalen, lotnummer op elk flesje. Bekijk en bestel
Zoek op methyleenblauw en je komt Alzheimer tegen. In podcasts, op fora en in advertenties van buitenlandse webshops. Soms als hoop, soms als belofte. Ik ben Mr Blue, en in dit artikel zet ik op een rij wat er werkelijk is onderzocht: welke studies, bij hoeveel mensen, met welke uitkomst, en waarom er nog altijd discussie over is. Geen belofte, wel het hele verhaal, want dat is wat je nodig hebt om berichten zelf te beoordelen.
Waarom methyleenblauw en Alzheimer in één zin
Bij de ziekte van Alzheimer hopen zich in de hersenen twee eiwitten op. Het ene, bèta-amyloïde, vormt plaques tussen de zenuwcellen. Het andere, tau, klontert samen in de zenuwcellen zelf, tot draderige kluwens. Hoe meer tau samenklontert, hoe ernstiger de dementie meestal is.
Methyleenblauw remt het samenklonteren van tau in het laboratorium. Ook in muizen die door een genetische aanpassing tau-kluwens vormen, verminderde het de hoeveelheid. Op die bevinding bouwt TauRx Therapeutics, een bedrijf in Aberdeen dat met de universiteit daar een geneesmiddel tegen Alzheimer ontwikkelt op basis van het methyleenblauwmolecuul.
Daarnaast speelt de energiehuishouding een rol. In hersenen met Alzheimer werken de mitochondriën minder goed, en methyleenblauw kan in de cel elektronen doorgeven. Die tweede gedachte is de reden dat het onderwerp in de biohackwereld zo vaak terugkomt. Meer daarover in Methyleenblauw en mitochondriën.
Twee vormen van hetzelfde molecuul
In de studies komen twee namen voor.
- MTC, methylthioniniumchloride. Dat is gewoon methyleenblauw, de blauwe vorm.
- LMTM of HMTM, een gereduceerde vorm die stabieler is en beter wordt opgenomen. TauRx ontwikkelde die om problemen met de opname van hoge hoeveelheden MTC op te lossen. In het lichaam gaat het over in dezelfde werkzame vorm.
Dat onderscheid is belangrijk. De grote studies gingen over LMTM/HMTM, een geneesmiddel in ontwikkeling in tabletvorm. Ze gingen niet over een druppelflesje.
Studie 1: de fase 2-studie (2015)
Wischik en collega's testten MTC bij 321 mensen met milde tot matige Alzheimer, in een dubbelblinde studie met drie hoeveelheden: dagelijks 69, 138 of 228 mg, tegen een placebo. Na 24 weken zagen ze bij de middelste hoeveelheid een voordeel: bij mensen met matige Alzheimer op een geheugenschaal, en bij mensen met milde Alzheimer op de doorbloeding van de hersenen. De hoogste hoeveelheid werd slecht opgenomen.
Beperkingen: een verkennende studie, bedoeld om de juiste hoeveelheid te vinden. De voordelen werden in verschillende groepen op verschillende maten gezien. Het was de aanleiding voor de grote studies, geen bewijs op zich.
Studie 2: de grote studie in The Lancet (2016)
Dit is de belangrijkste studie. Gauthier en collega's gaven 891 mensen met milde tot matige Alzheimer, in 115 centra in 16 landen, 15 maanden lang LMTM of een controlemiddel. Er waren twee groepen met 75 of 125 mg tweemaal per dag. De controlegroep kreeg 4 mg tweemaal per dag, zodat de blauwe urine niet zou verraden wie wat kreeg.
De uitkomst: de studie haalde haar hoofddoelen niet. Op het denkvermogen en op het dagelijks functioneren was er in de vooraf vastgelegde analyse geen verschil tussen de groepen. De onderzoekers schreven zelf in hun conclusie dat de resultaten geen voordeel lieten zien van LMTM als aanvulling op bestaande Alzheimermiddelen. De meest voorkomende bijwerkingen waren klachten van maag, darmen en urinewegen.
Studie 3: de achttien maanden-studie en de nieuwe analyse (2018)
Een tweede grote studie gaf 800 mensen met milde Alzheimer 18 maanden lang 100 mg tweemaal per dag of 4 mg tweemaal per dag. Ook hier was er in de oorspronkelijke opzet geen verschil. Wilcock en collega's pasten vóór het openbreken van de gegevens het analyseplan aan. Ze vergeleken mensen die LMTM als enige Alzheimermiddel gebruikten met mensen die het naast andere middelen gebruikten. In die vergelijking zagen ze wel verschillen, ook op hersenkrimp in MRI-scans.
De discussie: die groepen waren niet door loting ingedeeld. Wie wel of geen ander middel gebruikte, kan op meer punten verschillen. De onderzoekers schreven zelf dat een nieuwe, goed gerandomiseerde studie nodig was. De Alzheimer's Drug Discovery Foundation, die onderzoek naar hersenveroudering beoordeelt, concludeerde in 2024 dat de grote studies bij dementie geen duidelijk voordeel lieten zien.
Studie 4: de studie bij vroege Alzheimer (2026)
In maart 2026 publiceerden Wischik en collega's de resultaten van een studie bij 598 mensen met een lichte geheugenstoornis of milde tot matige dementie door Alzheimer, in 82 centra. De hoeveelheden waren veel lager: dagelijks 8 of 16 mg HMTM, tegen 4 mg MTC tweemaal per week in de controlegroep.
Ook hier lukte het niet om na 52 weken een verschil te laten zien op de twee hoofdmaten. De onderzoekers wijten dat aan een onverwacht effect in de controlegroep. Na 78 en 104 weken zagen ze bij mensen met een lichte geheugenstoornis wel een verschil tussen wie vroeg en wie later met HMTM begon. Ook bloedwaarden die op afbraak van zenuwcellen wijzen, en de hersenkrimp, liepen minder snel op.
De kanttekening: de hoofdvraag van de studie werd niet beantwoord, de positieve uitkomsten komen uit vervolgmetingen en subgroepen. Zoals bij alle grote studies werd het onderzoek betaald door TauRx, en medewerkers van het bedrijf zijn auteur. Onafhankelijke bevestiging ontbreekt nog.
Wat dit samen betekent
Zet je de studies naast elkaar, dan ontstaat dit beeld:
- In het laboratorium en bij muizen remt methyleenblauw het samenklonteren van tau.
- Bij mensen met Alzheimer haalde geen van de drie grote studies haar vooraf vastgelegde hoofddoel.
- Analyses van subgroepen en vervolgmetingen laten mogelijke voordelen zien. Daar is discussie over, omdat die analyses later zijn aangepast of niet door loting zijn ingedeeld.
- Het onderzoek wordt grotendeels gedaan en betaald door één bedrijf.
Dat is geen "werkt niet" en geen "werkt wel". Het is een open vraag, die alleen met een nieuwe, onafhankelijk bevestigde studie beantwoord kan worden.
Wat het niet betekent
De studies gingen over een specifieke vorm, in tabletten, bij mensen met een diagnose, onder medische controle. Ze zeggen niets over methyleenblauw uit een druppelflesje, en niets over het voorkomen van Alzheimer bij gezonde mensen. Methyleenblauw is in Europa niet toegelaten als middel tegen Alzheimer, en een webshop mag het daar ook niet voor aanprijzen. Waarom, lees je in Methyleenblauw en de wet.
Maak je je zorgen over je eigen geheugen of dat van iemand in je omgeving, ga dan naar de huisarts. Vergeetachtigheid heeft veel oorzaken, en sommige zijn goed te behandelen. Gebruikt iemand medicijnen tegen dementie of antidepressiva, dan geldt bovendien de waarschuwing voor wisselwerkingen; zie Wat je níet combineert met methyleenblauw.
Wat er bekend is bij gezonde mensen
Bij gezonde mensen is methyleenblauw alleen in kleine, korte studies onderzocht. Een studie met 26 gezonde volwassenen zag na een eenmalige hoeveelheid meer hersenactiviteit en een kleine verbetering op een geheugentaak. Die studies staan uitgebreid in Methyleenblauw, geheugen en de hersenen, en wat biohackers ermee doen in Methyleenblauw voor biohackers.
In het kort
Methyleenblauw remt in het laboratorium het samenklonteren van tau, een eiwit dat bij Alzheimer een hoofdrol speelt. Een stabielere vorm is in drie grote studies getest bij bijna 2300 mensen. Geen van die studies haalde haar hoofddoel; subgroepen en vervolgmetingen lieten mogelijke voordelen zien, waarover discussie bestaat. Het onderzoek is grotendeels betaald door het bedrijf dat het middel ontwikkelt. Methyleenblauw is in Europa niet toegelaten tegen Alzheimer, en wie zich zorgen maakt over het geheugen, gaat naar de huisarts.
Veelgestelde vragen
Helpt methyleenblauw tegen Alzheimer?
Dat is niet aangetoond. De grootste studie, in The Lancet in 2016, vond in de hoofdanalyse geen verschil met de controlegroep. Latere analyses zien voordelen bij bepaalde groepen, maar die zijn achteraf of anders opgezet en omstreden. Er is in Europa geen middel met methyleenblauw tegen Alzheimer toegelaten.
Wat is LMTM of HMTM?
Een stabielere, gereduceerde vorm van het methyleenblauwmolecuul, ontwikkeld door TauRx Therapeutics. In het lichaam gaat het over in dezelfde werkzame vorm. Het is een geneesmiddel in ontwikkeling, geen supplement, en het is niet vrij verkrijgbaar.
Waarom kreeg de controlegroep ook een beetje methyleenblauw?
Methyleenblauw kleurt de urine blauw. Zou de controlegroep niets krijgen, dan wisten deelnemers en verzorgers meteen wie het echte middel kreeg. Daarom kreeg de controlegroep een kleine hoeveelheid. Later bleek dat die groep het beter deed dan verwacht, wat de vergelijking lastig maakte.
Wie betaalde het onderzoek?
Vrijwel alle grote studies werden gefinancierd door TauRx Therapeutics, het bedrijf dat het middel ontwikkelt, en medewerkers van TauRx zijn medeauteur. Dat staat in de publicaties en is gebruikelijk bij geneesmiddelonderzoek, maar het is goed om te weten.
- Onafhankelijk getest door BAV Institut op lood, cadmium, kwik en arseen: niet aantoonbaar
- Lotnummer en houdbaarheidsdatum op elk flesje
- 100 ml in bruin glas met glazen pipet, ongeveer 2.000 druppels: 2,0 cent per druppel
- Werkdagen vóór 18:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Gratis vanaf €50,00
Bronnen
- Wischik CM, Staff RT, Wischik DJ, et al. Tau aggregation inhibitor therapy, an exploratory phase 2 study in mild or moderate Alzheimer's disease. J Alzheimers Dis. 2015;44(2):705-20.
- Gauthier S, Feldman HH, Schneider LS, et al. Efficacy and safety of tau-aggregation inhibitor therapy in patients with mild or moderate Alzheimer's disease, a randomised, controlled, double-blind, parallel-arm, phase 3 trial. Lancet. 2016;388(10062):2873-2884.
- Wilcock GK, Gauthier S, Frisoni GB, et al. Potential of Low Dose Leuco-Methylthioninium Bis(Hydromethanesulphonate) (LMTM) Monotherapy for Treatment of Mild Alzheimer's Disease, Cohort Analysis as Modified Primary Outcome in a Phase III Clinical Trial. J Alzheimers Dis. 2018;61(1):435-457.
- Wischik CM, Stefanacci R, Bentham P, et al. Clinical, imaging and blood biomarker outcomes in a Phase 3 clinical trial of tau aggregation inhibitor hydromethylthionine mesylate in mild cognitive impairment and mild to moderate dementia due to Alzheimer's disease. J Prev Alzheimers Dis. 2026;13(3):100480.
- Alzheimer's Drug Discovery Foundation. Cognitive Vitality Report, Methylene blue (and TRx0237). Bijgewerkt 27 september 2024.


