Wat je níet combineert met methyleenblauw: de stack-check
Biohackers stapelen middelen. Bij methyleenblauw gaat dat bij een paar combinaties ernstig mis. De stack-check: wat niet samengaat, en waarom.

Blue Magic: methyleenblauw 1%, getest op zware metalen, lotnummer op elk flesje. Bekijk en bestel
Biohackers werken met een stack: een vaste set middelen die ze naast elkaar gebruiken. Creatine, magnesium, vitamine D, omega-3, soms een nootropicum. Wie methyleenblauw aan zo'n rij toevoegt, moet één ding weten: bij een paar combinaties gaat het niet een beetje mis, maar ernstig. Ik ben Mr Blue, en dit is de stack-check. Wat gaat niet samen, waarom niet, en hoe je het zelf nakijkt.
Het mechanisme in één alinea
In je zenuwstelsel ruimt het enzym monoamineoxidase A, kortweg MAO-A, serotonine op. Methyleenblauw remt dat enzym. Ramsay en collega's maten dat in 2007 met gezuiverd menselijk MAO-A: methyleenblauw bleek een sterke, omkeerbare remmer. Bij de concentraties die na een infuus in het bloed worden gemeten, zou MAO-A volgens hun berekening volledig geremd zijn. Remt iets de afbraak van serotonine, terwijl een ander middel de hoeveelheid serotonine verhoogt, dan stapelt het zich op. Dat heet een serotoninesyndroom.
Wat een serotoninesyndroom is
Boyer en Shannon beschreven het syndroom in 2005 in de New England Journal of Medicine. Het is een reactie op te veel serotonineactiviteit, met klachten in drie groepen:
- In het hoofd: onrust, verwardheid, opwinding.
- In de spieren: trillen, spiertrekkingen, stijfheid, overdreven reflexen.
- In het lichaam: zweten, een snelle hartslag, hoge bloeddruk, koorts, diarree.
Het begint vaak binnen enkele uren na de combinatie. Een lichte vorm gaat vanzelf over als het middel wordt gestopt, een zware vorm kan levensgevaarlijk zijn. Herken je dit na een combinatie, bel dan direct een arts of 112.
Nooit combineren
SSRI's en SNRI's
De bekendste antidepressiva. SSRI's zijn onder meer sertraline, citalopram, escitalopram, fluoxetine, paroxetine en fluvoxamine. SNRI's zijn onder meer venlafaxine en duloxetine. Ze houden serotonine langer vast tussen de zenuwcellen. Ng en Cameron zetten in 2010 in een systematisch overzicht de gevallen van serotoninesyndroom na methyleenblauw op een rij. Bijna allemaal gebruikten de patiënten een van deze middelen. Gillman noemde de reactie al in 2006 "potentieel dodelijk".
Clomipramine
Een ouder antidepressivum uit de groep van de tricyclische middelen, met een sterk effect op serotonine. De Amerikaanse FDA noemde het in haar waarschuwing uit 2011 apart, naast de SSRI's en SNRI's.
MAO-remmers
Middelen die zelf MAO remmen, zoals moclobemide, fenelzine en tranylcypromine. Methyleenblauw doet dat al. Twee MAO-remmers samen is een stapeling van hetzelfde effect. De Amerikaanse productinformatie van het geneesmiddel noemt ook deze groep.
Wat in een biohackstack opvalt
Biohackers gebruiken vaak middelen die niet op een recept staan, maar wel op serotonine werken. Die horen ook bij de check.
- Tryptofaan en 5-HTP. Bouwstenen van serotonine, als supplement verkocht voor slaap en stemming. Ze verhogen de aanmaak van serotonine. Precies het type middel waarbij een remmer van de afbraak een probleem wordt.
- Sint-janskruid. Een kruidenmiddel tegen sombere stemming dat op serotonine werkt. Boyer en Shannon noemen het onder de middelen die bij het syndroom betrokken kunnen zijn.
- Tramadol en triptanen. Een pijnstiller en migrainemiddelen die je misschien niet als "stack" ziet, maar die wel op serotonine werken.
- Middelen voor uitgaan. MDMA geeft een grote afgifte van serotonine. Met een MAO-remmer erbij is dat een bekende gevaarlijke combinatie.
Over deze combinaties met methyleenblauw zijn geen studies, en dat is het punt niet. Het mechanisme is bekend, en dat is genoeg om ze niet te combineren.
Waarom dit geen theorie is
Het is verleidelijk om een waarschuwing op basis van een mechanisme af te doen als voorzichtigheid op papier. Bij methyleenblauw is het andersom gegaan: eerst kwamen de patiënten, daarna de verklaring.
Methyleenblauw wordt in het ziekenhuis ook gebruikt als kleurstof tijdens operaties, bijvoorbeeld om de bijschildklieren zichtbaar te maken. Bij een deel van de patiënten die daarna verward, onrustig en koortsig wakker werden, bleek dat ze een antidepressivum gebruikten. Ng en Cameron beschreven in 2008 zo'n geval na een operatie aan de bijschildklier, en zetten in 2010 alle bekende gevallen op een rij. Gillman legde de link met serotonine, en Ramsay en collega's bevestigden in 2007 in het laboratorium dat methyleenblauw MAO-A sterk genoeg remt om die reacties te verklaren. Daarna volgde de waarschuwing van de FDA.
Die gevallen ontstonden na een infuus in het ziekenhuis, met artsen erbij. Thuis is er niemand die het ziet aankomen. Dat is precies waarom de check vooraf telt.
Waarom je stack groter is dan je denkt
Vraag een biohacker wat hij gebruikt, en je hoort de supplementen. Wat er vaak niet bij wordt genoemd: de pijnstiller na een zware training, het middel tegen migraine, de hoestsiroop, het kruidenmiddel voor de slaap van een vriend, of iets op een festival. Voor de check telt alles wat in de weken ervoor in je lichaam is gekomen. Sommige antidepressiva blijven na het stoppen nog weken werkzaam, dus ook wat je kortgeleden hebt gebruikt hoort op de lijst.
Wat geen bekende wisselwerking heeft
Creatine, magnesium, vitamine D, omega-3 en elektrolyten werken niet op serotonine. Over een wisselwerking met methyleenblauw is niets gepubliceerd. Eerlijk is eerlijk: dat betekent ook dat er geen onderzoek is naar wat de combinatie zou opleveren. Wat er per stof bekend is, staat in Creatine en methyleenblauw.
Rood licht is geen middel en geeft geen wisselwerking in deze zin. Waarom biohackers die twee samen noemen, lees je in Methyleenblauw en rood licht.
Wie extra voorzichtig moet zijn
Los van de stack zijn er situaties waarin methyleenblauw meer risico geeft.
- G6PD-tekort. Een erfelijk enzymtekort, vaker bij mensen met een afkomst uit Afrika, het Middellandse Zeegebied, het Midden-Oosten en Azië. Methyleenblauw kan dan rode bloedcellen afbreken. Youngster en collega's rekenen het in hun overzicht uit 2010 tot de middelen met een bewezen risico. Meer in Methyleenblauw en G6PD-tekort.
- Zwangerschap en borstvoeding. Methyleenblauw is in verband gebracht met afwijkingen bij ongeboren kinderen. Niet gebruiken.
- Nier- en leverproblemen. Het lichaam scheidt methyleenblauw via de nieren uit en verwerkt het in de lever.
- Een geplande operatie of ziekenhuisopname. Methyleenblauw kleurt bloed en weefsel en verstoort de zuurstofmeter op je vinger. Meld het altijd.
De stack-check in vier stappen
- Schrijf je hele stack op. Ook wat je "niet als medicijn" ziet: kruiden, poeders, af en toe een pijnstiller.
- Zoek serotonine. Staat er een antidepressivum, een MAO-remmer, tryptofaan, 5-HTP, sint-janskruid, tramadol of een triptan tussen? Dan geen methyleenblauw.
- Vraag je apotheker. Die ziet alles wat je via een recept krijgt en kan wisselwerkingen nakijken. Neem het etiket mee.
- Stop nooit zelf met een voorgeschreven middel om ruimte te maken voor iets anders. Sommige antidepressiva blijven weken in je lichaam, en zelf stoppen heeft eigen risico's.
In het kort
Methyleenblauw remt MAO-A, het enzym dat serotonine afbreekt. Daardoor kan het samen met SSRI's, SNRI's, clomipramine en MAO-remmers een serotoninesyndroom geven, en dat kan levensgevaarlijk zijn. In een biohackstack horen ook tryptofaan, 5-HTP, sint-janskruid, tramadol en triptanen bij de check. Creatine, magnesium en vitamines werken niet op serotonine en hebben geen bekende wisselwerking. Gebruik je medicijnen, overleg dan met je apotheker. Het volledige overzicht staat in Veiligheid en wisselwerkingen en de bekende bijwerkingen in Bijwerkingen van methyleenblauw. Waarom biohackers methyleenblauw überhaupt kennen, lees je in Methyleenblauw voor biohackers.
Veelgestelde vragen
Mag methyleenblauw samen met een SSRI?
Nee. Methyleenblauw remt MAO-A, en samen met een SSRI zijn gevallen van serotoninesyndroom beschreven, sommige ernstig. De FDA waarschuwde hier in 2011 voor, en de productinformatie van het geneesmiddel draagt een waarschuwing in een kader.
Wat is een serotoninesyndroom?
Een reactie op te veel serotonineactiviteit in het zenuwstelsel. Kenmerken zijn onrust of verwardheid, trillen, spiertrekkingen, zweten, een snelle hartslag en koorts. Het kan binnen uren ontstaan en levensgevaarlijk zijn. Bij zulke klachten bel je direct een arts of 112.
Gaat methyleenblauw samen met creatine of magnesium?
Over een wisselwerking tussen methyleenblauw en creatine of magnesium is niets gepubliceerd. Dat ze samen niet onderzocht zijn, betekent ook dat er geen bewijs is dat de combinatie iets oplevert.
Hoe lang na een antidepressivum is het risico weg?
Dat verschilt per middel. Sommige antidepressiva, zoals fluoxetine, blijven weken in het lichaam. Bespreek dat altijd met je arts of apotheker, en stop nooit zelf met een voorgeschreven middel.
- Onafhankelijk getest door BAV Institut op lood, cadmium, kwik en arseen: niet aantoonbaar
- Lotnummer en houdbaarheidsdatum op elk flesje
- 100 ml in bruin glas met glazen pipet, ongeveer 2.000 druppels: 2,0 cent per druppel
- Werkdagen vóór 18:00 besteld, dezelfde dag verzonden. Gratis vanaf €50,00
Bronnen
- Ramsay RR, Dunford C, Gillman PK. Methylene blue and serotonin toxicity, inhibition of monoamine oxidase A (MAO A) confirms a theoretical prediction. Br J Pharmacol. 2007;152(6):946-51.
- Ng BK, Cameron AJ. The role of methylene blue in serotonin syndrome, a systematic review. Psychosomatics. 2010;51(3):194-200.
- Gillman PK. Methylene blue implicated in potentially fatal serotonin toxicity. Anaesthesia. 2006;61(10):1013-4.
- Boyer EW, Shannon M. The serotonin syndrome. N Engl J Med. 2005;352(11):1112-20.
- Youngster I, Arcavi L, Schechmaster R, et al. Medications and glucose-6-phosphate dehydrogenase deficiency, an evidence-based review. Drug Saf. 2010;33(9):713-26.
- U.S. Food and Drug Administration, ProvayBlue (methylene blue) injection, prescribing information (2023).


